Muurschilderingen in de trappenhuizen

Geïnspireerd door de architectuur en de collectie van Kunstmuseum Den Haag heeft het museum drie kunstenaars uitgenodigd om een eigentijdse muurschildering in een van de monumentale trappenhuizen van het museum te creëren. Met deze opdracht zet het museum een bestaande traditie voort, waarbij kunstenaars worden uitgenodigd om in de trappenhuizen een artistieke wisselwerking met het gebouw en de collectie aan te gaan of zelfs met de al aanwezige muurschildering. In de vier monumentale trappenhuizen die het museum rijk is werk te zien van Hadassah Emmerich, Natasja Kensmil, Pamela Phatsimo Sunstrum en Sol LeWitt. 

Muurschildering van Hadassah Emmerich

In een van de trappenhuizen van Kunstmuseum Den Haag is de muurschildering Petals Pulp Papaya Plunge  van Hadassah Emmerich te zien. Het werk is speciaal voor deze plek ontworpen en omsluit de bezoeker met een weelderige wereld van geabstraheerde planten, vruchten en organische vormen. 

De muurschildering is geïnspireerd op de batikpanelen in de historische Dijsselhofkamer van het museum en gaat tegelijkertijd een dialoog aan met de architectuur van het gebouw van Hendrik Petrus Berlage. Emmerich onderzoekt in dit werk thema's als hybride vormen en culturele gelaagdheid, waarbij het terugkerende motief van de papaya een centrale rol speelt. 

Natasja Kensmil

Geïnspireerd door de historische Gobelinkamer in Kunstmuseum Den Haag, heeft kunstenaar Natasja Kensmil de eigentijdse muurschildering Allegory of Glaciers gerealiseerd. 

Natasja Kensmil transformeerde het trappenhuis tot een wereld van smeltende gletserlandschappen, waarin mythologie en werkelijkheid door elkaar lopen. Als een prikbord vol oude ansichtkaarten roepen de panorama's herinneringen op. De voorstellingen zijn geïnspireerd op archiefbeelden van gletsjers, bladzijden uit middeleeuwse handschriften en fragmenten van historische landkaarten. Daarmee benadrukt Kensmil het belang van gletsjers als natuurlijke archieven van de geschiedenis van onze aarde.   

Pamela Phatsimo Sunstrum

Met de installatie  In the world's turmoil van kunstenaar Pamela Phatsimo Sunstrum (1980) sluiten we de transformatie van de monumentale trappenhuizen af. Sunstrum baseerde haar werk op een schetsontwerp voor het Kunstmuseum door architect Hendrik Petrus Berlage (1856-1934). Een nooit gerealiseerde koepel droeg de inscriptie: 'In 's wereld' woelingen / schoonheids rust gestee'. Sunstrum vertaalde het eerste deel van de zin als 'In the world's turmoil'.  
 
Het interbellum, de periode tussen beide wereldoorlogen waarin Berlage werkte aan zijn ontwerp, was een tijd van politieke spanningen in Europa. Berlage geloofde dat kunst het volk kon 'verheffen' en zag dit museum, dat net na zijn dood in 1935 werd voltooid, als een tempel, op afstand van de woelige werkelijkheid. 
 
Sunstrum ziet een parallel met de roerige tijd waarin we nu leven. Tegelijkertijd constateert ze een blinde vlek: waar Berlage kunst en schoonheid beschouwde als zuiver toevluchtsoord, is het nu bijna onmogelijk om weg te kijken van wat zich in de wereld afspeelt. Sunstrum ziet Berlage's visie als een vorm van escapisme die velen zich niet kunnen veroorloven, en vandaag niet langer volstaat. Door een deel van zijn woorden te herhalen, cirkelend richting de blauwe lucht, stelt ze de vraag: wat bouwen we ervoor in de plaats? 
  
Deze vraag is ook van toepassing op de afwegingen die musea maken over behoud en vernieuwing. Sunstrum koos ervoor de muurschildering van Niele Toroni (1937), die in 2000 werd aangebracht in dit trappenhuis, niet geheel te bedekken maar deels zichtbaar te laten.  

Sunstrum: ''Ik vond het belangrijk een klein eerbetoon te brengen aan het werk van Toroni en besloot delen van zijn 'travail-peinture' toe te laten om mijn werk op deze plek visueel te verankeren. Dit voelde als de meest eerlijke keuze: de historische sporen blootleggen en niet zwijgen over het debat over wie en wat voorrang krijgt in kunstinstellingen.''